«Ο ΜΑΓΟΣ ΤΟΥ ΚΡΕΜΛΙΝΟΥ» ΣΤΟ ΠΟΛΥΕΔΡΟ
Την Τρίτη στις 11/2 στο βιβλιοπωλείο Πολύεδρο πραγματοποιήθηκε η μηνιαία συνάντηση της λέσχης ανάγνωσης του βιβλιοπωλείου. Στη συνάντηση έγινε συζήτηση για το βιβλίο του Guliano da Empoli με τίτλο «Ο μάγος του Κρεμλίνου» (ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ 2023).
Ο Τζουλιάνο ντα Έμπολι γεννήθηκε το 1973 στο Παρίσι και είναι Ιταλοελβετός. Σπούδασε Νομικά και Πολιτικές Επιστήμες και διετέλεσε στη Φλωρεντία αντιδήμαρχος πολιτισμού και πολιτικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι. Ίδρυσε στο Μιλάνο τη δεξαμενή σκέψης Volta, που έχει ως στόχο τη διαφάνεια στην πολιτική, την αποτελεσματική ρύθμιση της παγκοσμιοποίησης και την υπεύθυνη ρητορική πολιτική. Διδάσκει Πολιτικές Επιστήμες στο Παρίσι, αρθρογραφεί τακτικά στον Ιταλικό τύπο και έχει δημοσιεύσει πλήθος μελετών και δοκιμίων. Ο «μάγος του Κρεμλίνου» είναι το πρώτο του μυθιστόρημα που κυκλοφόρησε το 2022, ενώ το 2024 κυκλοφόρησε το δεύτερο με τίτλο «Οι μηχανικοί του χάους».
Ο «μάγος του Κρεμλίνου» τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο Μυθιστορήματος της Γαλλικής Ακαδημίας και ήταν στη βραχεία λίστα για το βραβείο Γκονκούρ. Έχει μεταφραστεί σε 29 γλώσσες. Το βιβλίο αναφέρεται στη Ρωσία των τελευταίων 30 ετών. Ο μυθιστορηματικός ήρωας είναι ο Βαντίμ Μπαράνοφ και αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας. Ο συγγραφέας παραδέχθηκε ότι εμπνεύστηκε τον ήρωα του από έναν υπαρκτό πρώην συνεργάτη του Πούτιν, τον άλλοτε προσωπάρχη του Κρεμλίνου Βλαντισλάβ Σουρκόφ.
Ο Βαντίμ Μπαράνοφ επιτυχημένος σκηνοθέτης και τηλεοπτικός παραγωγός, γίνεται σύμβουλος του Πούτιν όταν ανέλαβε την εξουσία. Του αποδόθηκε το προσωνύμιο του μάγου του Κρεμλίνου, εξαιτίας των παρασκηνιακών του ενεργειών για να στηρίξει την πολιτική του Πούτιν και για το μυστήριο που περιβάλλει τις συναντήσεις τους. Ξαφνικά ο Μπαράνοφ παραιτείται από τη θέση του και τα ίχνη του χάνονται και οι φήμες για αυτόν οργιάζουν. Όμως μια νύχτα αποφασίζει να διηγηθεί την ιστορία του στον αφηγητή αυτού του βιβλίου.
Από την αφήγηση του Μπαράνοφ για τα παιδικά και νεανικά του χρόνια, βλέπουμε όλες τις πολιτικές μεταβολές, μέχρι να αναλάβει ο Πούτιν. Από την απολυταρχική Ρωσία και τον παππού του στην αυλή του τσάρου, ακολουθεί η Σοβιετική Ένωση με τον πατέρα του να είναι επίλεκτο στέλεχος του κομμουνιστικού καθεστώτος. Τα υψηλόβαθμα στελέχη του κόμματος είχαν προνόμια και καλύτερη ποιότητα ζωής. Συγκρίνοντας τα δύο καθεστώτα αναφέρει τα εξής:
«Κατά βάθος η σοβιετική αφρόκρεμα έμοιαζε πολύ με την τσαρική αριστοκρατία. Μια ιδέα λιγότερο κομψή, λίγο πιο μορφωμένη αλλά με την ίδια αριστοκρατική περιφρόνηση για το χρήμα, την ίδια αστρική απόσταση από το λαό, την ίδια ροπή προς την έπαρση και τη βιαιότητα».
Στη συνέχεια αναλαμβάνει ο Γκορμπατσόφ , όπου γίνεται η μετάβαση από το κομμουνιστικό σύστημα στο καπιταλιστικό και τον διαδέχεται ο Γιέλτσιν, όπου η Ρωσία οδηγείται σε ένα φιλελεύθερο και ακραίο καπιταλιστικό σύστημα. Οι ολιγάρχες ελέγχουν την οικονομία της Ρωσίας και αποτελούν το περιβάλλον του Γιέλτσιν. Το επίπεδο κοινωνικής βίας ήταν σε μεγάλο βαθμό, ενώ είχε εξασθενίσει σημαντικά η εξωτερική της ισχύ και ο σεβασμός της ως υπερδύναμη. Αξίζει να αναφερθεί πως περιγράφει ο Μπαράνοφ αυτή την περίοδο:
«Στις αρχές της δεκαετίας του '90 ο Γκορμπατσόφ και ο Γιέλτσιν είχαν κάνει την επανάσταση, αλλά την επόμενη μέρα η μεγάλη πλειονότητα των Ρώσων είχε ξυπνήσει σε ένα κόσμο που δεν ήξερε πως να ζήσει. Πριν την κατάρρευση του αμερικανικού και του ευρωπαϊκού ονείρου, υπήρξε η κατάρρευση του σοβιετικού ονείρου».
«Αυτός ο τρόπος ζωής είχε τη δική του δύναμη και αξιοπρέπεια. Οι ήρωες του ήταν ο στρατιώτης, η δασκάλα του σχολείου, ο φορτηγατζής , ο ακούραστος εργάτης. Μέσα σε λίγους μήνες, όλα αυτά πήγαν περίπατο. Οι νέοι ήρωες, οι τραπεζίτες και τα τοπ μόντελ, επέβαλλαν της κυριαρχία τους και οι αρχές που είχε θεμελιωθεί η ύπαρξη των κατοίκων της Σοβιετικής ένωσης ανατράπηκαν. Είχαν μεγαλώσει μέσα σε μια πατρίδα και ξαφνικά βρέθηκαν σε ένα σουπερμάρκετ».
Βία, τρομοκρατικές επιθέσεις, ιδιωτική αστυνομία, πτώση του χρηματιστηρίου και πολύ υψηλός πληθωρισμός και με έναν αδύναμο ηγέτη να ασκήσει τα καθήκοντά του εξαιτίας της ασθένειας του. Οι άνθρωποι είχαν κουραστεί και ήθελαν να μπει μια τάξη, να υπάρχει ασφάλεια και να ξαναβρούν το αίσθημα της ενότητας και της χαμένης αξιοπρέπειας και έψαχναν ένα νέο ισχυρό ηγέτη που να αντικαταστήσει τον ανήμπορο Γιέλτσιν. Ο καναλάρχης Μπόρις Μπερεζόφσκι ιδιοκτήτης της ORT (Δημόσια Ρωσική τηλεόραση) και γαμπρός του Γιέλτσιν, επέλεξε για διάδοχο του Γιέλτσιν τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Στη συνέχεια αναδεικνύεται ο ρόλος της τηλεόρασης στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και πως συντέλεσε στην δημοτικότητα και εκλογή του Πούτιν. Ο Μπαράνοφ αναλαμβάνει σύμβουλος του Πούτιν τον οποίο αποκαλεί Τσάρο. Μέσα από τις αφηγήσεις του Μπαράνοφ αναλύεται ο τρόπος λειτουργίας του ρωσικού μοντέλου διακυβέρνησης, ο τρόπος που εξουδετέρωσε τους ολιγάρχες και ανέλαβε τον απόλυτο έλεγχο της χώρας, η χειραγώγηση διάφορων κοινωνικών ομάδων προς όφελος της εξουσίας , η κατάσταση στην Ουκρανία πριν από την έναρξη του πολέμου και γενικότερα οι μηχανισμοί με τους οποίους δημιουργείται και σκηνοθετείται η πραγματικότητα.
Πριν τελειώσει την αφήγησή του ο Μπαράνοφ κάνει και και μια πρόβλεψη για τα μελλούμενα. Αναφέρει τη χρήση της τεχνολογίας από την εξουσία και τον απόλυτο έλεγχο της. Αξίζει να παραθέσουμε τα λεγόμενά του:
«Η μηχανή θα καταστήσει εφικτή την πιο απόλυτη μορφή εξουσίας. Ένας και μόνο άνθρωπος θα μπορεί να κυριαρχεί σε ολόκληρη την ανθρωπότητα».
Ακόμα πιο τρομακτική εκδοχή είναι η επόμενη:
«Σε ένα κόσμο που κυβερνιέται από ρομπότ, δεν είναι παρά θέμα χρόνου να αντικατασταθεί ακόμα και η κορυφή από ρομπότ».
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Πρόκειται για ένα σπουδαίο μυθιστόρημα, που παρουσιάζει αμείωτο ενδιαφέρον. Διάσπαρτα στο βιβλίο υπάρχουν και στοιχεία δοκιμιακής γραφής, καθώς ο Μπαράνοφ χρησιμοποιεί πολλά αποφθέγματα. Μέσα από την ανάλυση του ρωσικού μοντέλου διακυβέρνησης μπορούμε να κατανοήσουμε τους μηχανισμούς της εξουσίας γενικότερα, τις μεθόδους χειραγώγησης των μαζών, τη διαπλοκή και εμπλοκή των ολιγαρχών στην εξουσία και στοιχεία που διαφοροποιούνται τα δυτικά μοντέλα διακυβέρνησης.
Μια σημαντική διαφοροποίηση των δυτικών μοντέλων είναι ο ρόλος των ολιγαρχών. Στα δυτικά μοντέλα οι ολιγάρχες ελέγχουν σε μικρό είτε σε μεγάλο βαθμό την εξουσία, σε αντίθεση με το ρωσικό μοντέλο, στο οποίο ο Πούτιν είναι απόλυτος κυρίαρχος. Στον αντίποδα τα δυτικά καθεστώτα είναι πιο φιλελεύθερα.
Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης, υπάρχει έντονος ο προβληματισμός κακής χρήσης της τεχνολογίας ως μέθοδο καταστολής της εξουσίας, με το πρόσχημα της ασφάλειας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απολυταρχικά καθεστώτα.
Η επόμενη συνάντηση της λέσχης ανάγνωσης θα πραγματοποιηθεί στο Πολύεδρο την Τρίτη 11/3 και ώρα 19:00. Το βιβλίο που έχει επιλεγεί για συζήτηση είναι του Μίνωα Ευσταθιάδη με τίτλο "Σου γράφω από την κοιλιά του κτήνους." Όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να συμμετέχει.
.jpeg)
